Zainteresowanie językiem BASIC nie słabnie, a kolejna, piętnasta już edycja BASIC 10 Liner Contest jest tego najlepszym dowodem. Przez lata wyzwanie polegające na stworzeniu gry w dziesięciu liniach kodu inspirowało programistów do niesamowitej kreatywności i szukania nieszablonowych rozwiązań.

W ciągu dotychczasowych czternastu edycji powstało ponad 1000 programów, a organizatorzy liczą na kolejne świeże pomysły. W tym roku do udziału dopuszczone są wszystkie systemy 8-bitowe (oraz po raz pierwszy te z 8-bitową szyną danych - TI 99/4A, IBM PC Model 5150/5160, IBM PCjr, Tandy 1000/2000, Sinclair QL), o ile posiadają ogólnodostępny emulator.

Uczestnicy mogą rywalizować w kilku kategoriach:

• PUR-80: tylko fabryczne warianty BASIC, maksymalnie 80 znaków na linię.
• PUR-120: dowolny BASIC, do 120 znaków na linię.
• EXTREME-256: najbardziej rozbudowane programy, do 256 znaków na linię.
• SCHAU: kategoria dla dem, narzędzi i aplikacji użytkowych.
• PLUS: pozwala na doczytywanie grafiki i muzyki z zewnętrznych nośników.

Najważniejsza w konkursie pozostaje radość z tworzenia małych dzieł sztuki cyfrowej mimo narzuconych ograniczeń. Każde zgłoszenie wzbogaca tę wyjątkową inicjatywę.

Więcej informacji oraz pełny regulamin konkursu.

Larek, czyli Arkadiusz Lubaszka, to jedna z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych postaci współczesnej polskiej sceny Atari. Jako programista, grafik oraz niestrudzony popularyzator wiedzy o komputerach 8-bitowych, od lat wspiera społeczność swoimi projektami i ogromnym doświadczeniem.

Wczoraj swoją premierę miał jubileuszowy, dwudziesty piąty odcinek jego autorskiego kursu programowania. Larek jest autorem wielu cenionych gier i programów na Atari XL/XE, wśród których warto wymienić między innymi:

• Grę Laura z 2016 roku, która zyskała status nowoczesnego klasyka.
• Liczne narzędzia i użytki usprawniające pracę na 8-bitowcach.
• Rozbudowane projekty logiczno-zręcznościowe o wysokiej jakości wykonania.

W najnowszym materiale autor kontynuuje dzielenie się wiedzą, która pozwala kolejnym pokoleniom atarowców tworzyć własne produkcje. Zapraszamy do obejrzenia jubileuszowego odcinka.

Dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z kodowaniem lub chcą przypomnieć sobie wcześniejsze lekcje, dostępna jest również pełna playlista ze wszystkimi dotychczasowymi materiałami.

Tebe wydał nową wersję jednego ze swoich projektów, którym jest Mad Pascal. Oznaczona numerem 1.7.6 edycja kompilatora przynosi przede wszystkim szereg poprawek oraz optymalizacji kodu wynikowego dla komputerów z procesorem MOS 6502.

Mad Pascal to zaawansowane narzędzie, które charakteryzuje się następującymi cechami:

• Kompatybilność ze składnią Free Pascal Compiler (FPC) przy aktywnym przełączniku Delphi.
• Możliwość generowania kodu wykonywalnego na 8-bitowe Atari oraz inne platformy oparte na architekturze 6502.
• Budowa oparta na doświadczeniach z projektów SUB-Pascal oraz XD-Pascal.

Najnowsze wydanie skupia się na stabilności działania oraz usprawnieniu generowanych procedur, co jest kluczowe przy ograniczonej mocy obliczeniowej klasycznych komputerów.

Szczegółowa lista zmian oraz dokumentacja techniczna znajdują się na oficjalnej stronie projektu.

Wszystkie niezbędne pliki są dostępne bezpośrednio w sekcji wydań w serwisie GitHub.

Zakończyła się tegoroczna edycja Vintage Computing Christmas Challenge 2025. Tym razem tematem przewodnim konkursu był płatek śniegu, który uczestnicy musieli skomponować przy użyciu jednego znaku. Wyzwanie przyciągnęło wielu kreatywnych twórców z całego świata, prezentujących swoje umiejętności na retro platformach.

Jeśli chcecie zobaczyć wszystkie zgłoszone projekty w akcji, zachęcamy do obejrzenia specjalnego materiału wideo. Oficjalna prezentacja wszystkich prac konkursowych jest już dostępna w serwisie YouTube.

Dla osób, które chciałyby samodzielnie przetestować konkursowe produkcje na swoich komputerach lub emulatorach, przygotowano archiwum z plikami. Wszystkie zgłoszone programy można pobrać bezpośrednio z dysku sieciowego.

Zasady tegorocznego compo znajdziecie na oficjalnej stronie konkursu.

Została wydana nowa wersja makroasemblera rmac o numerze 2.4.12. Jest to wszechstronne narzędzie programistyczne wspierające procesory 680x0, 6502, układy Jaguar JRISCs, Jaguar Object Processor oraz DSP 56001. Aktualizacja skupia się na stabilności oraz poprawie błędów zgłaszanych przez społeczność.

Najważniejsze zmiany wprowadzone w wydaniu 2.4.12 to:

• Poprawienie obsługi parametru -s przy generowaniu kodów operacji dla MOVEQ.
• Wprowadzenie możliwości ignorowania komunikatów o optymalizacji za pomocą wykrzyknika.
• Rygorystyczne sprawdzanie rozmiaru słowa dla operacji rotacji bitowej w pamięci.
• Ulepszona dyrektywa .align oraz poprawione parowanie instrukcji movep dla DSP 56001.
• Zredukowane zapotrzebowanie na pamięć operacyjną podczas pracy na systemie Atari ST.
• Naprawienie błędu związanego z brakiem definicji symbolu wewnętrznego RMAC.

Dla deweloperów korzystających z rmac przygotowano gotowe pliki binarne dla różnych systemów operacyjnych. Zachęcamy do zapoznania się z pełną listą zmian w dokumentacji projektu.

Więcej informacji oraz linki do pobrania znajdziecie w sekcji download.

Dobra wiadomość dla programistów! Ukazała się piąta wersja dystrybucji kompilatora C vbcc (highly optimizing portable and retargetable ISO C compiler) z obsługą docelowego procesora 6502.

vbcc to wysoce optymalizujący, przenośny kompilator ISO C, wspierający standard ISO C 89 oraz większość ISO C 99 (C99).

Wśród najważniejszych zmian w stosunku do poprzedniej wersji, należy wymienić:

• Znacznie szybszą bibliotekę zmiennoprzecinkową (floating point library) opartą na kodzie MSBASIC, która jest około 10 razy szybsza niż wozfp/SANE.
• Kompletny zestaw funkcji matematycznych C99 dla wozfp, IEEE i MSBASIC.
• Nowe wersje asemblera vasm i linkera vlink.
• Możliwość przekazywania opcji linii poleceń do vlink poprzez frontend vc.
• Możliwość określania niektórych ustawień konfiguracyjnych, takich jak rozmiar stosu (stack size), z poziomu linii poleceń.
• Liczne usprawnienia kodu oraz poprawki błędów (bug fixes).

Chociaż część zmian dotyczy bardziej specyficznych platform, ogólna optymalizacja i nowe narzędzia są bardzo istotne dla całej sceny 6502, w tym Atari.

Po pliki, dokumentację oraz więcej informacji odsyłamy na stronę projektu.

Mad Pascal (MP), popularny 32-bitowy kompilator w stylu Turbo Pascala dla 8-bitowych komputerów Atari i innych maszyn opartych na procesorze MOS 6502, doczekał się nowej wersji 1.7.5.

MP charakteryzuje się kompatybilnością z Free Pascal Compiler (FPC), co umożliwia kompilację kodu wykonywalnego zarówno dla Atari 8-bit, jak i systemów Windows oraz innych platform wspieranych przez FPC. Jedną z jego zalet jest możliwość osadzania asemblera w kodzie, choć programy wykorzystujące asembler działają tylko na platformach z CPU MOS 6502.

Wśród nowości w wersji 1.7.5, twórca, TeBe, wymienia:

• Poprawki błędów i optymalizacje.
• Dodano wsparcie dla typów podzakresowych SUBRANGE (low..high).
• Nowe jednostki (units): PACKFIRE, SAM, MD1.
• Dodano zasoby MD1 i MD1PLAY.
• Ulepszone parsowanie wartości rzeczywistych (real values), akceptujące dodatkowe znaki 'E' oraz '-', np. 6.1858296469E-02.

Więcej informacji o projekcie można znaleźć w repozytorium.

Źródła oraz binaria dla systemów Windows są dostępne w sekcji wydań.

Ivo ogłosił wydanie nowej wersji r20251110 portu BBC BASIC 3.10 dla komputerów Atari XL/XE.

Najważniejszą zmianą w tej wersji jest usunięcie poważnego błędu w obsłudze błędów (error handling). Dotychczas, z powodu błędu w 6502, sporadycznie mogło dojść do zawieszenia się komputera w momencie wystąpienia błędu BASIC, ponieważ instrukcja BRK (Break) trafiała do procedury obsługi NMI (Non-Maskable Interrupt).

Wprowadzenie tej poprawki było niezbędne. Obsługa błędu wewnątrz procedury NMI byłaby bardzo kosztowna, zwłaszcza w przypadku przerwań listy wyświetlania (display list interrupts). Aby rozwiązać ten problem, usunięto wszystkie użycia instrukcji BRK, zastępując je normalnym wywołaniem podprogramu (normal subroutine call).

Ten port jest konwersją BBC BASIC w wersji 3.10. Jest to ostatnia wersja, która działała na procesorze NMOS 6502, używanym w niezmienionych komputerach Atari. Późniejsze wersje wymagały procesora CMOS 65C02, który nie działa na standardowym Atari.

Pliki do pobrania są dostępne w sekcji wydań.

Więcej szczegółów na temat tej konwersji oraz dokumentację znajdziecie na stronie projektu.

Larek, znany polski twórca i pasjonat Atari, zaprasza na kolejny odcinek swojego kursu pisania gier na 8-bitowe Atari. Trzynasta część popularnej serii "Piszemy grę" będzie miała premierę na kanale YouTube już w środę 3 września o godzinie 20:00. Tym razem będziecie tworzyć tymczasowy ekran tytułowy i przenosić główną pętlę do podprogramu.

Wszystkich, którzy chcą nadrobić zaległości, zapraszamy do oglądania poprzednich odcinków. Pełna playlista jest dostępna na platformie YouTube.

Więcej informacji i link do nadchodzącego odcinka.

Ukazała się wersja 1.7.4 MadPascal – 32-bitowego kompilatora Turbo Pascala dla komputerów Atari 8-bit oraz innych maszyn z procesorem MOS 6502. MadPascal jest zgodny z Free Pascal Compiler (FPC), co umożliwia kompilację kodu również dla Windows i innych platform wspieranych przez FPC. Jego mocną stroną jest łatwe włączanie assemblera inline, co czyni go elastycznym narzędziem dla zaawansowanych użytkowników.

Nowości w wersji 1.7.4:

• poprawki błędów i optymalizacje
• ulepszone operacje na typie ENUM
• dodana obsługa konstrukcji WITH
• nowe unity: SHA256, GIF, AES, BFONT

Pełna lista zmian oraz źródła dostępne są w repozytorium projektu.

Instrukcję użytkowania można znaleźć w oficjalnej dokumentacji.